"Powiastka filozoficzna" poruszająca m.in. tematykę istnienia Boga czy genezę zła, napisana w formie dialogów pomiędzy tytułowym Kubusiem a jego panem toczących się podczas wspólnej podróży.

Głównym tematem rozmów staje się stosunek Kubusia do świata, z którym sługa nie zamierza walczyć, gdyż, jak mówi, wszystko dobre i złe co nas spotyka jest już zapisane na górze. Podróżując, bohaterowie opowiadają rozmaite historie, i sami również wysłuchują kilku. Pod pozorną lekkością autor niejako przemyca istotne treści filozoficzne. W tle opowieści znajdujemy obraz ówczesnej Francji (za czasów Ludwika XIV), jej obyczajowości, norm społecznych oraz braku poszanowania dla wolności osobistej człowieka.